Instrument, zbudowany
przez firmę Schlag und Söhne w Schweidnitz, o 24 głosach i 5
połączeniach sprawia nader dodatnie wrażenie zarówno zewnętrznym
obudowaniem, jak i tonem oddzielnych głosów. Obudowanie zewnętrzne
z drzewa dębowego w stylu czysto gotyckim zastosowane jest w
zupełności do stylu ambony i całego kościoła. Głosy, szczególnie
II manuału (łagodne), wydają bardzo miły dźwięk; potężne wprost
wrażenie sprawiają trąba (I manuału) i puzon (pedału). Przytem
zastosowane są wszystkie najnowsze wynalazki sztuki organmistrzowskiej.
Poprzez połączenie Superoctavcoppel o Suboctavcoppel organy zyskują
na potędze i sile,czyniąc wrażenie 30-kilkogłosowego instrumentu.
Miejsca zajmują niewiele, a jednak dostęp do każdego głosu jest
wolny i w razie potzreby naprawy lub nastrojenia którejkolwiek
piszczałki nie będzie najmniejszej trudności. Nowe te organy
są potwierdzeniem zasłużonej renomy, jaką się cieszy powszechnie
firma Schlaga. Niech głos tych organów rozbrzmiewa zawsze na
chwałę Najwyższego i zbudowanie Zboru. (Zwiastun Ewangeliczny
1900, nr 6, s.187, podaję za: J.Gołos Warszawskie Organy,
historia i zabytki, tom III s.34, Wyd. Fundacja Artibus,
Warszawa 2004)
Instrument stoi w szafie (ok.1200x500x 420 cm.)o charakterze zwartym,
usytuowanej centralnie na osi chóru muzycznego. Prospekt neogotycki,
1900, mahoniowy, wieloosiowy, dwuwieżyczkowy, płaski; wieże wysunięte
do przodu czworobocznymi wykuszami, zwieńczone sterczynami i ażurowymi
szczycikami. Część środkowa wyższa, w formie jednoarkadowej bramy,
wysuniętej ryzalitowo do przodu, zwieńczonej wimpergą i sterczynami.
Segmenty łączące dwukondygnacjowe, płaskie z prześwitami w dolnej
kondygnacji. Dekoracja snycerska: kotary, kwiatony, laskowanie,
czteroliścia, żabki. Cokół wydzielony płytkim profilowanym gzymsem,
rozczłonkowany płycinami i lizenami, z zamykaną niszą stołu gry
pośrodku. Całość utrzymana w naturalnym, ciemnym kolorycie mahoniowego
drewna. (J.Gołos, jw. tom II s.159-162)
Organy zdewastowane w 1917 roku. Wielokrotnie remontowane (1937,
1944, 1958, 1975, 1989), nigdy jednak z dobrym skutkiem. Organ
rekonstruowany i założony nowy front przez firmę Wacława Biernackiego
a wykoany przez A.Żółkowskiego i H.Jóźwikowskiego w roku 1930 w
Listopadzie (wpis na dolnej pokrywie wiatrownicy II manuału)
W 1937 roku dorobiono zarekwirowane w 1917 roku piszczałki cynowe.
W latach 1957-58 organy odnawiane przez Romana Izydorzaka po zniszczeniach
wojennych, później przez firmę Zygmunta Kamińskiego z Warszawy.
Ostatni generalny remont przeprowadziła firma Roberta Kopoczka
z Cieszyna. Część głosów zawiera piszczałki nieoryginalne, 5 głosów
brakuje. Napisy na manubriach nie są oryginalne i zawierają błędy
w nazewnictwie. Piszczałki głosów Quinte und Octave 22/3’+2’,
Mixtur 4 fach zachowały się w 60 % i są między sobą wymieszane.
Zachowały się oryginalne czterey miechy czerpakowe nożne.
Organy pilnie wymagają remontu!
Został opracowany plan i kosztorys pełnej renowacji. Przeprowadzone
zostały prace badawcze a także analiza materiału porównawczego
kilkunastu organów firmy Schlag und Söhne zachowanych w Polsce
i na terenie Niemiec. Wykonane zostały dokumentacja fotograficzna
oraz fonograficzna.
DYSPOZYCJA OBECNA |
RATUJEMY
ZABYTKOWE ORGANY 
