Tydzień Modlitwy o Jedność Chrześcijan 2025
NR 1/2025, s. 7
Podczas tegorocznego Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan, któremu towarzyszy hasło „Czy wierzysz w to?” (J 11,26), nabożeństwa odbywały się w kościołach ewangelicko-reformowanych, również duchowni Kościoła Ewangelicko-Reformowanego brali udział w modlitwach organizowanych w innych kościołach. Ogólnopolskie nabożeństwo centralne odbyło się 23 stycznia w kościele ewangelicko-augsburskim Świętej Trójcy w Warszawie.
Nasze zaangażowanie
Już 12 stycznia odbyło się nabożeństwo ekumeniczne w kościele ewangelicko-reformowanym w Kleszczowie, podczas którego kazanie wygłosił ks. Andrzej Pękalski z rzymskokatolickiej parafii w Mykanowie k. Częstochowy. Z kolei ks. Krzysztof Michałek-Góral z Kleszczowa wygłosi kazanie w parafii ks. Pękalskiego 19 stycznia. Wziął również udział w czterech wydarzeniach ekumenicznych w Częstochowie: 17 stycznia w panelu ekumenicznym w Wyższym Międzydiecezjalnym Seminarium Duchownym, 21 stycznia w nabożeństwie w sali parafialnej przy kościele ewangelicko-augsburskim, 24 stycznia w nieszporach ekumenicznych w Kościele Starokatolickim Mariawitów w Gniazdowie oraz 27 stycznia w rzymskokatolickim kościele rektorackim w Częstochowie.
Pozostałe parafie ewangelicko-reformowane zorganizowały u siebie nabożeństwa. 18 stycznia modlono się o jedność w Żychlinie koło Konina, podczas nabożeństwa wystąpili uczniowie Szkoły Wokalno-Aktorskiej „Fama” z Konina. Tego samego dnia podczas nabożeństwa „Na Lesznie” w Warszawie kazanie wygłosiła prof. Kalina Wojciechowska z Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie (publikujemy je na s. 2). 21 stycznia odbyło się nabożeństwo ekumeniczne w Łodzi, podczas którego kazanie wygłosił ks. kanonik Wiesław Kamiński z rzymskokatolickiej parafii Apostołów Piotra i Pawła w Łodzi. Z kolei 29 stycznia w parafii ewangelicko-reformowanej w Zelowie kaznodzieją był biskup Kościoła Ewangelicko-Reformowanego ks. Semko Koroza. W Bełchatowie nabożeństwa odbywają się naprzemiennie: jednego roku u reformowanych, drugiego u katolików. 2 lutego w rzymskokatolickim kościele farnym kazanie wygłosił ks. Marek Izdebski.
Tematy poszczególnych dni ekumenicznej oktawy 2025 r. były następujące:
Dzień 1: Ojciec: wszechwładny Stwórca
Dzień 2: Stworzenie jako dzieło Boga.
Dzień 3: Wcielenie Syna
Dzień 4: Misterium Paschalne: wcielenie, męka, śmierć i zmartwychwstanie Jezusa
Dzień 5: Duch Święty, dawca życia i radości
Dzień 6: Kościół: Wspólnota wierzących
Dzień 7: Chrzest w śmierci i zmartwychwstaniu Pana
Dzień 8: Oczekiwanie na królestwo Boże i życie przyszłe
Jubileusz
W tym roku przypada jubileusz 25-lecia wspólnej deklaracji „Sakrament chrztu znakiem jedności. Deklaracja Kościołów w Polsce na progu trzeciego tysiąclecia”.
Kwestia wzajemnego uznania sakramentu chrztu jest jednym z najważniejszych wyzwań, które stoją przed ruchem ekumenicznym. Szczególny wymiar zyskała ona w Polsce. Dyskusję nad wzajemnym uznaniem chrztu rozpoczęto nad Wisłą już pod koniec lat sześćdziesiątych XX wieku z inicjatywy ówczesnego przewodniczącego Komisji Episkopatu ds. Ekumenizmu biskupa Władysława Miziołka.
Hierarchę katolickiego zainspirowało ogłoszone po Soborze Watykańskim II przez watykański Sekretariat ds. Jedności Chrześcijan Dyrektorium Ekumeniczne. Zachęcało ono Kościoły do zbadania możliwości wzajemnego uznania tego sakramentu. W roku 1971 Kościół katolicki skierował w tej sprawie list do Kościołów skupionych w Polskiej Radzie Ekumenicznej, która odpowiedziała pozytywnie na ten list i powołała własną komisję do rozmów ze stroną katolicką na ten temat. 22 maja 1974 roku zebrała się po raz pierwszy Komisja Mieszana, złożona z przedstawicieli Komisji Episkopatu ds. Ekumenizmu i PRE. Mozolny dialog w tej kwestii trwał blisko trzy dekady, ale zakończył się sukcesem.
W 2000 roku to właśnie Polska stała się światowym pionierem uznania chrztu przez Kościoły chrześcijańskie. Dokument „Sakrament chrztu znakiem jedności. Deklaracja Kościołów w Polsce na progu trzeciego tysiąclecia”, podpisany 23 stycznia 2000 roku podczas Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan w ewangelicko-augsburskim kościele Świętej Trójcy w Warszawie, jest owocem długoletniego wysiłku duchownych i wiernych z Kościoła rzymsko-katolickiego oraz sześciu Kościołów należących do Polskiej Rady Ekumenicznej: Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego, Kościoła Polskokatolickiego, Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP, Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
Komentując na gorąco to historyczne wydarzenie, ówczesny prymas Polski kard. Józef Glemp powiedział wówczas w kazaniu: „Jesteśmy na początku drogi trudnej, ale pięknej”. Swoimi przemyśleniami podzielił się także ówczesny zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego i prezes PRE ks. bp Jan Szarek. Według niego „podpisanie deklaracji i nabożeństwo, w którym uczestniczymy, jest znakiem czasu oraz świadectwem, że gotowi jesteśmy w imieniu Jezusa Chrystusa dążyć konsekwentnie i skutecznie do jedności Kościoła”.
Sygnatariusze dokumentu stwierdzili, że stanowi on formę dziękczynienia za ponad tysiącletnią obecność chrześcijaństwa na ziemiach polskich. Kościoły, które podpisały Deklarację, wyraziły zbieżność swojego stanowiska w trzech punktach:
- Chrzest został ustanowiony przez Jezusa Chrystusa. Jest wyjściem z niewoli, wciela w Chrystusa ukrzyżowanego i zmartwychwstałego, wprowadza w Nowe Przymierze, jest znakiem nowego życia w Chrystusie. Prowadzi do jedności w Jezusie Chrystusie, gdzie zostają przezwyciężone podziały ze względu na stan społeczny, rasę czy płeć.
- Sakrament chrztu udzielany jest z wody i Ducha Świętego w imię Trójcy Świętej. Wprowadza on człowieka do Kościoła i stanowi początek życia w Chrystusie, którego celem jest „uwielbienie chwały” Bożej ((Ef 1, 14).
- Wszyscy ochrzczeni ponoszą odpowiedzialność za świadectwo składane Chrystusowi i Ewangelii. Chrzest w Chrystusie jest wezwaniem dla Kościołów, aby przezwyciężyły swoje podziały i w widzialny sposób zamanifestowały swoją wspólnotę.
Kościoły zapowiedziały jednocześnie uznanie ważności chrztu udzielanego przez wspólnoty wszystkich sygnatariuszy. Obok doniosłego znaczenia teologicznego wspólne uznanie chrztu ma ważne znaczenie praktyczne. Dotyczy ono szczególnie przypadków konwersji pomiędzy różnymi Kościołami. Dokonujący jej wierni nie muszą więc powtórnie przyjmować tego sakramentu w nowym Kościele. Wzajemne uznanie chrztu ma również swoje znaczenie przy zawieraniu małżeństw mieszanych – świadectwa chrztu z macierzystych Kościołów osób pragnących zawrzeć taki związek nie mogą być od tej pory podawane w wątpliwość lub uznawane za niewystarczające.
Akt został symbolicznie odnowiony w 2016 roku, podczas uroczystości 1050-lecia Chrztu Polski.
Podczas tegorocznego Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan odbyło się centralne ogólnopolskie nabożeństwo w Warszawie. Podczas liturgii świętowano 25-lecie dokumentu. Uroczyste nabożeństwo z udziałem biskupów Kościołów zrzeszonych w PRE i Kościoła Rzymskokatolickiego odbyło się w tym samym kościele Świętej Trójcy, gdzie przed laty podpisano deklarację. Liturgię poprowadził ks. bp Jerzy Samiec z Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego i ks. Piotr Gaś, proboszcz parafii. Kazanie wygłosił metropolita warszawski ks. abp Adrian Galbas.